รู้ทันพัฒนาการเด็ก

รู้ทันพัฒนาการด้านสติปัญญาของลูกน้อยวัย 3-6 ปี ลูกวัย 3 – 6 ปี เริ่มโตขึ้นมาก เขาเริ่มมีเหตุมีผลมากขึ้น สามารถแยกแยะความแตกต่างของสิ่งของได้สามารถจัดกลุ่มของสัตว์ ตลอดจนมีความคิดรวบยอดพื้นฐานเกี่ยวกับจำนวนของตัวเลขมีความคิดฝันและความจำที่แม่ยำขึ้น อย่างไรก็ตาม ลักษณะความคิด ความจำของเด็กในวัยนี้ยังอยู่ในขอบเขตจำกัดและเป็นลักษณะเฉพาะตัวของวัย ซึ่งพอจะสรุปได้ดังนี้ ลักษณะของความเชื่อว่าของทุกอย่างมีชีวิต ( Animism ) เด็กจะมีความเชื่อว่าทุกอย่างมีชีวิต มีความรู้สึก แม้แต่สิ่งของนั้นไม่มีชีวิต เช่น ตุ๊กตา หุ่นยนต์ ฯลฯ เขาจึงพูดคุญกัสิ่งเหล่านี้เสมือนเป็นเพื่อนมีชีวิตของเขา ความเชื่อว่าทุกสิ่งในโลกมีจุดมุ่งหมาย ( Purposivism ) เด็กวัยนี้มีความเชื่อว่าทุกสิ่งทุกอย่างที่เกิดขึ้นในโลกมีจุดมุ่งหมาย ดังจะปรากฎในพฤติกรรมของเด็กในวัยนี้ที่เด็กชอบตั้งคำถามว่า “ทำไม” ซึ่งคำถามเหล่านี้ผู้ใหญ่ควรตอบให้ถูกต้อง โดยใช้คำง่าย ๆ เพื่อวางความคิดรวบยอดพื้นฐานที่ถูกต้องให้เด็ก และเมื่อผู้ใหญ่ยินดีที่จะตอบ

ยาสามัญ

ยาสามัญประจำบ้านสำหรับเด็ก มหาหิงค์ (ป้องกันท้องอืด) จะใช้ยี่ห้อไหนก็ได้ครับ แต่ควรเลือกแบบที่มีแอลกอฮอล์น้อย ๆ โดยใช้มหาหิงค์ชุบกับสำลีแล้วทาที่หน้าท้อง ฝ่ามือ และฝ่าเท้าของลูกหลังอาบน้ำเสร็จ เพื่อป้องกันอาการท้องอืด แถมยังช่วยบรรเทาอาการหวัดและอาการไอได้ด้วยครับ ยาแก้ท้องอืด เช่น ไกรพ์วอเตอร์ (Gripe Water) หรือ Air-x ใช้สำหรับบรรเทาอาการท้องอืดท้องเฟ้อของทารกแรกเกิด ครีมทากันผื่นผ้าอ้อม (บีแพนเธน, วาสลีน ฯลฯ) สำหรับยี่ห้อ บีแพนเธน ขนาด 30 กรัม หลอดละประมาณ 160 บาท เป็นผลิตภัณฑ์ที่ช่วยปกป้องและดูแลผิวก้นหนู ๆ เสมือนเป็นเกราะป้องกันภายนอกจากสารระคายเคืองและความเปียกชื้นได้ยาวนาน ให้ใช้ทาบาง ๆ บริเวณก้นลูกหลังทำความสะอาดและซับให้แห้งแล้ว หรือทาทุกครั้งก่อนเปลี่ยนผ้าอ้อม เพื่อปกป้องและบำรุงผิว ส่วนวาสลีนก็สามารถใช้ป้องกันการระคายเคืองได้เช่นกันครับ

จุกนมหลอก

จุกนมหลอก (ราคาขึ้นอยู่กับคุณภาพและความน่ารัก เริ่มตั้งแต่อันละไม่กี่สิบบาทไปจนถึง 150 บาท) ถ้าคุณแม่ต้องใช้ควรเตรียมเผื่อไว้สลับกันสัก 3-4 อัน เพื่อทำความสะอาด แต่เด็กในช่วงแรกเกิดถึง 1 เดือนยังไม่ควรให้ใช้ เพราะอาจทำให้เด็กเกิดความสับสนระหว่างหัวนมของคุณแม่กับจุกนมหลอกจนไม่ยอมกลับไปดูดนมแต่ที่ควรจะเป็น คุณแม่ควรเลือกจุกนมชนิดที่ทนความร้อนมากกว่า 120 องศา จุกนมจะมีอยู่ 3 ไซส์ คือ S, M และ L และเลือกใช้ให้เหมาะกับวัยของทารกและควรเปลี่ยนจุกนมตามระยะเวลาที่ผู้ผลิตแนะนำ เลือกวัสดุให้ตรงตามความต้องการ ถ้าเป็นจุกนมที่ทำจากยางพาราจะให้สัมผัสนิ่ม แต่จะมีอายุการใช้งานสั้น ส่วนจุกนมที่ทำจากซิลิโคนจะมีอายุการใช้งานนานกว่า แต่จะไม่นิ่มเท่ายางพาราครับ ในส่วนการทำความสะอาดขวดนมนั้น หากน้ำประปาอยู่ในระดับมาตรฐานปลอดภัยสำหรับการดื่มก็ไม่จำเป็นต้องต้มก่อน (การใช้จุกนมมาอัดด้วยสำลีหรือกระดาษเพื่อประยุกต์เป็นหัวนมหลอกนั้นเป็นอันตราย เพราะชิ้นส่วนที่ใช้อัดอาจหลุดเข้าไปในคอลูก ทำให้หายใจไม่ออกได้)

อุปกรณ์การกิน

อุปกรณ์การกิน เสื้อชั้นในสำหรับให้นม 4 ตัว (ราคาขึ้นอยู่กับคุณภาพและขนาด เริ่มต้นที่ประมาณ 200-600 บาท) แล้วแต่ว่าจะใช้หรือไม่ใช้มากน้อยแค่ไหน กรณีเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ผ้าคลุมให้นมลูก (Nursing Cover) (ราคาประมาณ 500 บาท) สำหรับเพิ่มความสบายใจให้คุณแม่เวลาให้นมลูกตอนอยู่นอกบ้าน หรือต้องปั๊มนมในที่ทำงานหรือสถานที่ที่เป็นสาธารณะ แผ่นซับน้ำนม (แบบใช้แล้วทิ้งราคาเฉลี่ยต่อชิ้นประมาณ 1.5-3 บาท) ใช้เพื่อไม่ให้น้ำนมไหลซึม หากมีกำลังทรัพย์เพียงพอ เพื่อความสะดวกคุณแม่ควรเลือกใช้แผ่นซับน้ำนมแบบใช้แล้วทิ้งจะดีกว่าแบบซักได้ครับ หรือจะใช้ทั้งสองแบบเลยก็ได้ แต่แบบซักคุณแม่ควรระวังเรื่องการหมักหมม เพราะจะเป็นแหล่งสะสมของเชื้อโรคได้ และไม่ว่าจะเลือกแบบไหนก็ตาม คุณแม่ก็ควรจะมีแบบใช้แล้วทิ้งเผื่อไว้ด้วย เพราะเวลาออกไปข้างนอกคุณแม่จำเป็นต้องใช้ครับ เครื่องปั๊มนม เป็นอุปกรณ์ที่จำเป็นสำหรับคุณแม่ที่ต้องการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ เหมาะกับคุณแม่ที่ต้องทำงานและไม่มีเวลาให้นมลูกในตอนกลางวัน (ปั๊มเก็บไว้เป็นสต๊อก) ในปัจจุบันเครื่องปั๊มนมมีให้เลือกหลายชนิด มีทั้งแบบปั๊มมือ (ยี่ห้อ AVENT, PIGEON

อุปกรณ์อาบน้ำ

หมวดอุปกรณ์อาบน้ำและการทำความสะอาด คุณแม่คนไทยมักถนัดอาบน้ำลูกในอ่างที่วางกับพื้น แต่คุณแม่ก็สามารถอาบน้ำให้ลูกในอ่างล้างหน้าหรืออ่างที่วางไว้บนโต๊ะก็ได้ ไม่ต้องลุกนั่งให้ปวดเมื่อย แต่ควรเลือกเครื่องใช้อาบน้ำที่แข็งแรง ใช้ได้สะดวก และอาจจะมีของเล่นลอยน้ำสีสันสดใสด้วยก็ได้ จะช่วยให้การอาบน้ำของลูกเป็นไปอย่างสนุกสนานยิ่งขึ้น อ่างอาบน้ำ ถ้าเป็นอ่างน้ำพลาสติกควรเลือกชนิดที่มีที่กั้นกันลื่นเพื่อความปลอดภัย คุณแม่ไม่จำเป็นต้องซื้อแบบที่เปิดน้ำออกได้หรือเป็นแบบไม่ต้อง เพราะถึงเวลา ๆ จริงแล้วมันอาจไม่สะดวกแบบที่คิด การอาบน้ำให้ลูกแม้จะเป็นเรื่องไม่ง่ายของคุณแม่มือใหม่ แต่พอหัดไปเรื่อย ๆ ไม่นานคุณแม่จะมีความชำนาญเอง เพราะฉะนั้นไม่ต้องเป็นกังวลหรือกลัวว่าลูกจะหลุดมือครับ ตาข่ายรองอาบน้ำเด็ก & เก้าอี้อาบน้ำเด็ก ควรอย่างใดอย่างหนึ่ง มีราคาพอ ๆ กันครับประมาณ 150-200 กว่าบาทขึ้นไป ใช้สำหรับพยุงตัวลูกเวลาอาบน้ำ เพื่อความสะดวกและปลอดภัย ซึ่งคุณแม่ส่วนใหญ่จะเลือกใช้แบบตาข่ายมากกว่าเก้าอี้ (เพราะแบบเก้าอี้จะเกะกะอ่าง) สบู่ & แชมพู ปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดสำหรับเด็กหลากหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็นสบู่หรือครีมอาบน้ำเด็ก คุณแม่ควรเลือกซื้อแบบหัวปั๊มเพื่อความสะดวก หรือซื้อแบบที่ใช้อาบน้ำและสระผมได้ในขวดเดียวกัน และในการเลือกใช้

ที่นอนของลูก

ที่นอนของลูก ทารกในช่วง 2-3 เดือนแรกยังตัวเล็กอยู่มาก คุณแม่อาจให้ลูกนอนในเปลหรือตะกร้า หรือปูเบาะนอนบนพื้นสะอาด ๆ คุณพ่อคุณแม่หลายคนอาจให้ลูกน้อยไปนอนบนเตียงด้วย แต่ไม่ว่าจะให้ลูกนอนแบบไหน ที่นอนของลูกควรมีขนาดที่เหมาะสมพอดีกับเตียง ลูกนอนได้สบาย (แต่ไม่นิ่มจนเกินไป) และกันน้ำได้ คุณแม่ไม่ควรเลือกที่นอนเพราะความสวยงาม หรือที่นอนนุ่ม ๆ แต่ควรคำนึงถึงความปลอดภัยมาเป็นอันดับแรก อย่างเช่นที่นอนที่มีลูกไม้หรือริบบิ้นรุงรัง อาจทำให้เส้นด้ายพันนิ้วลูกได้ สำหรับหมอนนั้นทารกไม่จำเป็นต้องใช้เลยครับ รวมทั้งตุ๊กตาตัวเล็กตัวน้อยก็ไม่ควรนำมาใส่ไว้ในที่นอนหรือเตียง เพราะอาจทำให้เกิดอุบัติเหตุ เช่น ไปปิดกั้นการหายใจของลูกได้ และที่สำคัญที่นอนควรมีผ้านวมบุอยู่โดยรอบด้วยครับ เมื่อลูกพลิกคว่ำจะได้ไม่ชนกับลูกกรงของขอบเตียง เตียงนอนเด็ก คุณพ่อคุณแม่อาจเลือกซื้อเตียงใหม่หรือขอเตียงเก่าจากญาติมิตร แต่ต้องมั่นใจว่าเตียงที่ได้มานั้นมีความแข็งแรง มีตัวล็อกหนาแน่น ลูกกรงที่กั้นโดยรอบเตียงมีความสูงพอที่จะไม่ให้ลูกปีนข้ามได้เมื่อโตขึ้น ส่วนซี่กรงควรห่างกันไม่เกิน 6 เซนติเมตร เพื่อป้องกันไม่ให้หัวกลม ๆ ของลูกเข้าไปติดอยู่เพราะความซน และที่กั้นเตียงควรสูงจากที่นอนอย่างน้อย 26 นิ้ว

ผ้าอ้อมเด็ก

เกร็ดความรู้เรื่องผ้าอ้อมเด็ก ผ้าอ้อม ในท้องตลาดมีผ้าให้เลือกหลายชนิด หลายเกรด หลายราคา ดังนั้นคุณแม่ควรศึกษาข้อมูลและคุณสมบัติของผ้าแต่ละชนิดให้ดีก่อนตัดสินใจซื้อ ผ้าอ้อม ให้ลูกน้อย 1.ผ้าอ้อม เนื้อผ้าสาลู >> คุณสมบัติเด่น คือ ซับน้ำได้ดี ไม่เป็นขน แห้งไว ระบายอากาศดี เหมาะที่จะใช้ในฤดูฝน เพราะแห้งเร็วมาก ซักง่าย ซักแล้วเนื้อไม่ยุ่ย ราคาปานกลาง >> ข้อควรระวังกับการเลือกซื้อผ้าอ้อมชนิดนี้คือ กระบานการเย็บจะมี 2 แบบ คือ 1.1. แบบโพ้งริม Over Lock ราคาถูกมาก และอายุการใช้งานต่ำมาก 1.2. แบบเย็บริม Lockstitch ราคาสูงกว่า แต่อายุการใช้งานนานกว่าหลายเท่าตัวดังนั้นจึงแนะนำให้เลือกซื้อแบบเย็บริม (Lockstitch)

นม

รู้จักประเภทของนม ก่อนเลือกให้เหมาะสมกับลูกวัยขวบปีแรก ทารกแรกเกิดถึง 1 ปี นั้น โดยปกติมีนมแม่เป็นอาหารหลัก แต่หากไม่สามารถให้นมแม่ได้ด้วยเหตุใดก็ตาม จำเป็นต้องให้นมอื่นแทน ซึ่งในท้องตลาดบ้านเรามีนมหลายหลากชนิดจนตัดสินใจเลือกซื้อไม่ถูก คุณแม่จึงจำเป็นต้องมีความรู้เบื้องต้น เพื่อที่จะได้เลือกซื้อนมที่เหมาะสมกับเจ้าตัวเล็กครับ การเลือกนมนั้นก่อนอื่นต้องทราบก่อนว่าลูกอยู่ในวัยไหนแล้ว เพื่อจะได้เลือกให้เหมาะสมกับความต้องการของลูก ถ้าลูกอยู่ในวัยทารก (ที่ปกติต้องดื่มนมแม่เป็นอาหารหลัก) ก็ ควรจะเลือกนมที่ดัดแปลงให้คล้ายนมแม่ที่สุด เพื่อตรงต่อความต้องการของลูกน้อย แต่ถ้าลูกอยู่ในภาวะที่มีปัญหาเรื่องของสุขภาพ คุณแม่ก็เลือกใช้นมตามคำแนะนำของแพทย์จะปลอดภัยที่สุด เพราะได้ผ่านการวินิจฉัยหาสาเหตุก่อนจึงจะเลือกนมได้ถูกต้อง นมชนิดปกติ คือนมวัวที่นำมาดัดแปลงให้มีสารอาหารในปริมาณและสัดส่วนที่เหมาะสม เพื่อเป็นอาหารของทารก ที่พบเห็นได้ตามท้องตลาด และเป็นนมที่คุณแม่สามารถเลือกซื้อได้เอง นมผงชนิดอาหารทารก ผลิตมาจากนมวัวที่สกัดเอาสารอาหารที่เกินออกไปคือ และเติมสารอาหารที่ขาดให้มีครบถ้วนสมบูรณ์ หรือให้มีสารอาหารคล้ายคลึงน้ำนมแม่มากที่สุด เพื่อให้เหมาะแก่การเจริญเติบโตของลูกน้อยวัยขวบปีแรกที่มีนมแม่เป็นอาหารหลัก ซึ่งสารอาหารในนมวัวที่ต้องสกัดออกนั้นคือ สารอาหารประเภทโปรตีน โดยทั่วไปจะสกัดโปรตีนออกไปครึ่งหนึ่ง ส่วนสารอาหารที่ต้องเติมนั้นได้แก่ สารอาหารประเภทน้ำตาลนม (Lactose) ในนมวัวมีน้อยกว่าในนมแม่ ดังนั้นจึงต้องเติมน้ำตาลนมลงไปเพื่อให้มีสัดส่วนอาหารเช่นเดียวกับนมแม่

หุ่นนิ้วเสริมพัฒนาการทารก

หุ่นนิ้วเสริมพัฒนาการทารก คุณแม่คนใหม่ทั้งหลาย คุณคงอยากเล่นกับลูกแล้ว แต่ลูกเพิ่งจะคลอดมาไม่กี่เดือน คุณคงอยากจะเล่นกับลูกเติมแก่แต่ไม่รู้จะเล่นอะไรดี ลองมาดูการเล่นหุ่นนิ้วเพื่อเสริมพัฒนาการมองให้ลูกกัน finger puppets หุ่นนิ้วเสริมพัฒนาการทารก หุ่นนิ้วเสริมพัฒนาการทารก ดวงตาของเด็กแรกเกิดยังไม่สามารถทำงานได้เต็มประสิทธิภาพเหมือนสายตาของเรา ดังนั้นทารกจะมองเห็นเพียงแค่ระยะใกล้ประมาณ 8-15 นิ้ว หรือระยะห่างเวลาดูดนมกับใบหน้าของเราเท่านั้น หากคุณลองเอาวัตถุมาถือให้อยู่ในช่วงที่สายตาของลูกสามารถโฟกัส ลูกก็จะติดตามมองวัตถุนั้นซึ่งเป็นการเสริมสร้างพัฒนาการทางสายตาได้ทางหนึ่งค่ะ หุ่นนิ้วมีขนาดเล็ก มีสีสันและรูปร่างหลายแบบ หาซื้อได้ง่าย ที่อิเกียขายชุดละ 129 บาทเองค่ะ เหมาะสำหรับการกระตุ้นพัฒนาการทางสายตา และการมีส่วนร่วมของทารกแรกเกิดถึงสี่เดือน เมื่อคุณอยากเล่นเกมส์นี้กับลูกก็เพียงแค่วางลูกให้นอนหงายบนเบาะ ใส่หุ่นนิ้วที่นิ้วของคุณ คอยสังเกตว่าลูกสามารถโฟกัสหุ่นนิ้วที่นิ้วของคุณ จากนั้นก็โค้งนิ้วมือที่สวมหุ่นมือตัวที่คุณอยากเล่นกับลูกไปข้างหน้า และกล่าวคำทักทาย เช่น “สวัสดีจ้าเด็กน้อย ฉันชื่อสิงโตน้อย หนูชื่ออะไรจ๊ะ” เป็นต้น การเล่นหุ่นนิ้วนี้เป็นการช่วยเสริมพัฒนาการของลูกวิธีหนึ่ง แต่คุณอย่าเพิ่งคาดหวังว่าลูกจะโต้ตอบคุณและอย่าท้อแท้หากลูกนอนเฉย ๆ เท่านั้น แต่แท้ที่จริงแล้วลูกเองก็สนุกที่คุณได้ใส่ใจและเล่นกับเขา

ขวดนมลูก

หลังจากหมดช่วงเวลาของการให้น้ำนมแม่ไปแล้ว การเตรียมพร้อมให้เด็กหันมาฝึกดื่มนมจากขวดนม ก็ถือว่าเป็นการเรียนรู้ใหม่ การฝึกอย่างผิดวิธี อาจจะทำให้เด็กเกลียดขวดนม และไม่ยอมดูดได้ นอกจากนั้น การเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ขวดนม ที่ถูกต้องและมีคุณภาพ ก็จะช่วยทำให้ปลอดภัยจากสารพิษ ที่น่าวิตกกังวลจากขวดนมบางยี่ห้อ ที่มีราคาถูกและผลิตออกมาไม่ได้มาตรฐาน รวมไปถึงส่วนของจุกนม ที่ใช้สำหรับดูด ก็ถือว่าสำคัญไม่แพ้กัน เพราะเป็นส่วนที่เด็กจะต้องใช้ปากสัมผัสมากที่สุด การเลือกซื้อขวดนม ควรเริ่มจากการเลือกลักษณะของจุกนมที่มีมาตรฐาน ความแตกต่างของการดูดนมของเด็กทารก ระหว่างการดูดจาก เด็กจะดูดโดยการทำงานของลิ้น ขากรรไกร และส่วนของปาก ส่วนของลิ้นด้านหน้าจะยึดเกาะกับ ส่วนของปลายลิ้นจะแนบกับ เหงือกและลิ้นจะเคลื่อนไหวเป็นจังหวะที่ โดยมีลิ้นเป็นตัวบีบกล้ามเนื้อของ ให้ไหลออกมา ส่วนของโคนลิ้นจะแนบชิดกับเพดานปาก โดยมีส่วนของขากรรไกร ที่ช่วยในการขยับเพื่อดูดนม สำหรับการดูดจากจุกนม เด็กจะใช้วิธีดุนลิ้นกับเพดานเหงือก เพื่อให้น้ำนมไหลออกมาจากจุกนมเข้าสู่ปาก มีโอกาสทำให้เด็กเกิดปัญหาฟันยื่น หรือโครงสร้างของฟันเรียงตัวได้ไม่ดี ดังนั้น การเลือกซื้อจุกนมในปัจจุบัน จะต้องเลือกขนาดของจุกนมให้เหมาะกับเด็กแต่ละช่วงวัย ซึ่งในเด็กแรกเกิดอาจจะเลือกที่ไซต์